GÜNCEL
Giriş Tarihi : 30-01-2021 09:32   Güncelleme : 30-01-2021 18:59

Necdet BULUZ"Turizmdeki çıkmaz"…

Necdet BULUZ

 

 

Necdet Buluz

                                    TURİZMDEKİ ÇIKMAZ

Turizmde işlerin iyi gittiğini söyleyemeyiz. Çoğu oteller borç batağında. Alınan krediler ödenemeyince sıkıntı da başladı. Turizm sektörüne ağır fatura kesilecek gibi görünüyor.

Turizm denince ilk akla gelen beldelerden biri de Bodrum. Burada da otellerin sıkıntısının devam ettiğin söylemeliyiz.

Coronavirüs-19’un hasarları gün geçtikçe daha net biçimde ortaya çıkıyor. Her sektörde olduğu gibi turizm sektörü ve özellikle büyük oteller pandemide nerdeyse batma noktasına geldi.

Geçen yıl kredi borçları yüzde 17 artarak 6.7 milyar dolara çıkan Antalya otellerini bankaların takibe aldığı haberleri geliyor.

Salgının vurduğu sektörlerden turizmde kredi borçları büyüyor. Bankalar, geçen yıl kredi borcu yüzde 17 artarak 6.7 milyar dolara çıkan Antalya’daki otelleri takibe aldı. Sektör ise kredilerde yeniden yapılandırma bekliyor. Yoksa otellerin el değiştirebileceği belirtiliyor.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) verilerine göre Türkiye’nin lokomotif sektörlerinden turizmin kredi borcu, 16.5 milyar dolara çıktı.

Bankaların, koronavirüs salgınından en fazla etkilenen sektörlerden turizm sektörünün belirleyicisi Antalya’yı takibe aldığı, sektörün de kredilerde yeniden yapılandırma beklediği belirtiliyor.

Eğer önlem alınmazsa otellerin çoğu el değiştirebilir. Özellikle Antalya’daki otellerde sallantı devam ediyor.

Yatırım Danışmanı Feti Kuyucu bu konuda bir araştırma yapmış. Bunu da kamuoyu ile paylaştı. Yazımızı ilgilendirdiğinden Kuyucu’nun bu araştırmasını ve açıklamalarını sayfamıza aldık.

“BDDK verilerine göre 2019 Eylül-2020 Eylül döneminde toplam turizm kredilerinin yüzde 10 artarak, 14.9 milyar dolardan 16,5 milyar dolara çıktığını belirtti. Antalya’da ise 2019’da 5.7 milyar dolar olan sektörün kredi borcunun 2020’de yüzde 17 artışla 6.7 milyar dolara çıktığını anlatan Kuyucu, Antalya’da takipteki kredilerin ise yüzde 6 oranında olduğunu ve 961 milyon doları buluyor.”

Antalya ve Muğla’nın turizm endüstrisinde özellikle kitle turizminin tamamını gerçekleştirdiğini belirten Feti Kuyucu, yabancı turistik seyahatlerin yüzde 35-40’nı Antalya bölgesinin karşıladığına dikkat çekiyor.

Feti Kuyucu; “Gelirler de buna paralel olarak gelişme gösteriyor. Dolayısıyla turizm endüstrisinde gözler devamlı Antalya bölgesinde” dedi.

Salgında sektörün derin bir sosyo-ekonomik krize girdiğini anlatan Kuyucu, Küresel Seyahat Gelir kayıplarının yüzde 70-75’e dayandığını, bazı ülkelerde ise bunun yüzde 80’leri bulduğunu kaydetti. Türk turizm sektörünün 2000’li yıllardan sonra ve özellikle AB müzakere dönemlerinde önemli oranda yatırım ve büyüme göstererek 2015 yılına kadar sürekli geliştiğini anımsatan Kuyucu, şöyle konuştu:

“Özellikle kitle turizminde yeni yatırım ve yeni tesislerle Antalya yaklaşık 260 bin oda, 450 bin yatak kapasitesine ulaştı. 2019’da sadece Antalya 16 milyon yabancı misafir ağırladı. Yatırım ve finansal borçlar da artarak 2020 Eylül itibarıyla 6.7 milyar dolara ulaştı. Antalya’nın turizm kredilerindeki payı ise yüzde 41’lere çıktı.”

Arap Baharı ve devamında yaşanan krizleri dikkate almayan turizm sektöründeki büyümenin ciroya ve artan talebe bağlı devam ettiğine dikkat çeken Feti Kuyucu, sektördeki hızlı büyümenin Antalya’da da görülmeye başladığını vurguladı.

Kuyucu, “Küresel risk iştahı, yatırım ortamı ve kaynak bolluğu ile müthiş bir 10-12 yıl geçirilmiştir. Özellikle konaklama sektörü bankalardan önemli vade ve tutarlarda kaynak sağlayarak yatırımlarını finanse etmiştir” dedi.

Sektörde salgınla birlikte yapısal olarak güçlü olmayan firmaların finansman yapısında sorunlar baş gösterdiğini kaydeden Kuyucu, “Borç yükü ağır olan tur operatörleri ve konaklama sektörü oldukça ağır borçlarla mücadele ediyor. Doğal olarak bu sorun Tahsili Gecikmiş Alacak (TGA) sorunu olarak tüm tarafları etkiledi’’ diye konuştu.

Sektörel borçlanmanın Antalya’da son dört yılda dolar bazında yüzde 42 artış gösterdiğine, sektörde sorunlu veya donuk kredi oranının da yüzde 15’lere yakın olduğuna dikkat çeken Feti Kuyucu, sektörün bu süreci rahat atlatabilmesi için şu önerilerde bulundu:

FİYAT İNDİRİMİ ÇARE Mİ?

“Sektör bilanço pasifleri, ağırlıklı olarak yabancı kaynak ve krediler bazlı büyüdü. Sektörde kaynak – kullanım dengesi/yapısı, borçlar/öz kaynaklar dengesinin öz kaynaklar aleyhine bozulduğu görülüyor. Bu ortamda ve yapıda ağırlaşmaya başlayan bilançoların pasif yapılarına/ yönetimlerine dikkat etmek gerekiyor. Finansman olanaklarının değişim gösterdiği, fon sağlayıcı otoritelerin borç verme olanağı veya iştahının olumsuz yönde değiştiği gözleniyor. Borçlanmalar daha kontrollü ve öz kaynak dengeli olarak kurgulanmaya başlamalı. Ödenme kabiliyeti olan ancak geçici sorun yaşayan veya yaşaması muhtemel sektörel krediler yeniden yapılandırılmalı, aksi takdirde regülasyonlar, eliminasyon, sektörden çıkışları, el değiştirmeleri ve takipteki kredi oranlarını beklenenin üzerine çıkartacak.”

Bir de şu var:

Antalya’daki oteller ayakta kalabilmek için özellikle Rusya’dan gelen turistler için fiyat indirimine gitmişti. Bu indirim otellere bir şey kazandırmadı. Çokları batma noktasına geldi. Aynı durum yeni sezonda da tekrarlanır mı?